Samen werken aan een veilige en open cultuur
Het recente cultuuronderzoek gaf een organisatiebreed beeld van hoe medewerkers onze cultuur ervaren. Dat beeld was waardevol én confronterend. Het liet zien waar we trots op mogen zijn, maar ook waar patronen zijn ontstaan die vertrouwen, sociale veiligheid en samenwerking onder druk zetten. Dergelijke patronen zijn niet uniek voor Maastricht UMC+; ze komen vaak voor in grote, complexe organisaties waar professionele autonomie, hiërarchie en hoge werkdruk samenkomen. Het Maastricht UMC+ kiest voor een fundamentele en integrale aanpak. Het plan van aanpak daarvoor is nu klaar.
Zeven werkstromen, één samenhangende aanpak
Binnen het programma werken collega’s in zeven onderling verbonden werkstromen aan concrete verbeteringen:
- Vertrouwen en Sociale Veiligheid: heldere definities, vernieuwde kernwaarden en een breed gedragen gedragscode als fundament voor psychologische veiligheid.
- Leiderschap: versterking van mensgericht leiderschap op alle niveaus, met duidelijke verwachtingen, intervisie en structurele feedback.
- Besluitvorming en Structuur: meer transparantie, duidelijke rollen en mandaten, en verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie.
- Feedback, Dialoog en Reflectie: aanspreken, leren en zichtbaar opvolgen van signalen als normaal onderdeel van professioneel handelen.
- Meldkanalen: een toegankelijk, veilig en betrouwbaar systeem voor het melden en opvolgen van signalen.
- Werkdruk en Welzijn: werkdruk benaderen als organisatievraagstuk, met expliciete prioritering en aandacht voor duurzame inzetbaarheid.
- Communicatie: minder zenden, meer dialoog; duidelijke uitleg bij besluiten en betere terugkoppeling op signalen.
Deze thema’s grijpen in elkaar. Leiderschap beïnvloedt veiligheid. Besluitvorming beïnvloedt vertrouwen. Werkdruk beïnvloedt gedrag. Daarom kiest Maastricht UMC+ bewust voor samenhang in plaats van losse interventies. Cultuur gaat over gedrag, leiderschap, besluitvorming, communicatie en hoe we omgaan met signalen. Daarom raakt dit programma alle lagen van de organisatie.
Raad van Bestuur-voorzitter Helen Mertens: “Het cultuuronderzoek heeft ons een spiegel voorgehouden. Die spiegel laat zien dat we als organisatie sterker kunnen en moeten worden in hoe we met elkaar omgaan. Die inzichten zijn nu omgezet in een plan van aanpak. Dit plan is geen papieren exercitie, maar een gezamenlijke opdracht om gedrag, structuren en communicatie daadwerkelijk te verbeteren.”
Van inzicht naar beweging
Honderden collega’s hebben bijgedragen aan het onderzoek en het plan van aanpak. Medewerkers uit alle delen van de organisatie namen deel aan werkstromen. En ook in de volgende stappen worden collega’s betrokken, bijvoorbeeld als lid van een werkstroom, klankbordgroep of medewerkerspanel. Initiatieven ontstaan vanuit de organisatie en vormen de basis voor besluitvorming. De cultuur is immers de optelsom van iedereen binnen Maastricht UMC+.
Lerende organisatie
Cultuurverandering kost tijd. Patronen die in jaren zijn ontstaan, veranderen niet in maanden. Het programma is daarom ingericht als een lerend traject, met metingen, evaluaties en bijsturing als vast onderdeel van de aanpak.
Helen Mertens: “We moeten accepteren dat dit niet altijd comfortabel zal zijn. Patronen doorbreken vraagt eerlijkheid, ook als dat schuurt. Maar stilstand is geen optie. Alleen door samen verantwoordelijkheid te nemen, bouwen we aan een organisatie waarin mensen zich veilig voelen om zich uit te spreken en waarin we elkaar aanspreken vanuit professionaliteit en respect.”
Het programma Veiligheid, Duidelijkheid en Vertrouwen is daarmee geen eindpunt, maar een begin. Een gezamenlijke beweging om Maastricht UMC+ sterker, veiliger en toekomstbestendiger te maken.