Nieuws | 1 oktober 2020

Stichting de Weijerhorst subsidieert verder onderzoek naar kunstmatig evenwichtsorgaan

Maastricht UMC+ zet volgende stap op weg naar effectief en op maat gemaakt hulpmiddel

Stichting de Weijerhorst stelt 1,5 miljoen euro beschikbaar voor vervolgonderzoek door het Maastricht UMC+ naar het kunstmatig evenwichtsorgaan. Doel van het onderzoek, Vestibulair Implantaat Studie (VIS) genaamd, is om te zorgen dat het kunstmatig evenwichtsorgaan in de toekomst bij zoveel mogelijk mensen een positief effect kan geven. Sinds 2012 hebben dertien patiënten een implantaat gekregen en dankzij deze subsidie komen er de komende jaren nog eens tien bij. De nieuwe studie betekent een grote stap richting het beschikbaar maken van het kunstmatig evenwichtsorgaan voor het grote publiek.

Problemen met het evenwichtsorgaan komen meer voor dan we denken. Er kan gerust gesproken worden van een ‘verborgen ziekte’. Toch krijgt door veroudering en ziekte de helft van de populatie er in meer of mindere mate mee te maken. Verminderde functie of totale uitval van het evenwichtsorgaan treft naar schatting 53 tot 95 miljoen volwassenen in Europa. Het kan grote gevolgen hebben, zoals continue duizeligheid, disbalans, misselijkheid en verminderd gezichtsvermogen. Dat leidt tot een forse vermindering van de kwaliteit van leven, en kan bijvoorbeeld het valrisico fors verhogen. 

Stappen gezet
Gelukkig zijn er de laatste jaren grote stappen gezet om verminderde functie en/of uitval van een of beide evenwichtsorganen beter te herkennen. Het Maastricht UMC+ speelt daarbij mondiaal een leidende rol. Samen met het universitaire ziekenhuis van Genève en met behulp van fabrikant van medische apparatuur MED-EL is al in 2012 een kunstmatig evenwichtsorgaan of vestibulair implantaat ontwikkeld. Het implantaat meet met sensoren de hoofdbeweging en deze beweging wordt omgezet in elektrische signalen. Die elektrische signalen worden via elektrodes in het hoofd doorgegeven aan de evenwichtszenuw. Door het elektrisch prikkelen van die zenuw krijgen de hersenen weer informatie over het evenwicht binnen en wordt het evenwicht hersteld.

van links naar rechts KNO-arts/ onderzoeker dr. Raymond van de Berg, mevrouw C. Sanders, directeur van Stichting de Weijerhorst, prof. dr. Marja van Dieijen-Visser, (voormalig) voorzitter Raad van Bestuur Maastricht UMC+, prof. dr. Bernd Kremer, hoofd afdeling KNO, en prof. dr. H.M.N. Schonis, voorzitter van de Stichting de WeijerhorstVolgende fase
De werkzaamheid van het kunstmatig evenwichtsorgaan kon in 2012 al worden bewezen. Inmiddels is bij dertien patiënten in Maastricht een kunstmatig evenwichtsorgaan geïmplanteerd. In de volgende fase van de ontwikkeling moet bij een grotere groep patiënten worden aangetoond dat het veilig en effectief is om het implantaat langdurig te gebruiken. Aangezien er bij de eerste groep patiënten die een implantaat gekregen hebben, grote verschillen zijn in de reactie op de stimulatie van het evenwichtsorgaan, is het zaak het basismodel van het implantaat te vertalen naar een op de individuele patiënt toegesneden exemplaar. Dat gaat nu dus met het VIS-onderzoek gebeuren. Concreet zullen in het VIS-onderzoek ook patiënten met eenzijdige uitval van het evenwichtsorgaan een implantaat krijgen. En patiënten met tweezijdige uitval krijgen een implantaat aan beide zijden van het hoofd. Bij eerder onderzoek was dat niet het geval. Met speciale technieken (PET-CT-scans van de hersenen, hersenfilmpjes (EEG) et cetera) wordt onderzocht wat er precies in de hersenen gebeurt als het implantaat wordt aangezet. Daarmee hopen de onderzoekers het implantaat nog beter te laten werken. 

Partners
Bij het onderzoek zijn tal van (internationale) partners betrokken: om te beginnen het Hersen+Zenuw Centrum van het Maastricht UMC+, onderzoeksinstelling MHENS van de Universiteit Maastricht, en verder universiteitsziekenhuizen en onderzoeksinstellingen in Genève, Tomsk, Antwerpen, Leiden, Nijmegen, Innsbruck, München, de stichting Hoormij en de stichting De Negende Van.

De Weijerhorst
Stichting De Weijerhorst richt zich op het verstrekken van donaties, met name aan medisch- wetenschappelijk onderzoek. Daarbij gaat het jaarlijks om een aanzienlijk bedrag, waarmee tal van – veelal universitaire – onderzoeksteams van hoogleraren, promovendi, studenten en technisch specialisten belangrijk onderzoek kunnen uitvoeren. Prof. dr. H.M.N. Schonis, voorzitter van Stichting De Weijerhorst, over de donatie aan het Maastricht UMC+ voor het onderzoek naar het kunstmatig evenwichtsorgaan: “Wij verwachten dat de VIS-studie een belangrijke bijdrage zal leveren aan de verdere ontwikkeling van het implantaat, ten bate van een aanzienlijke groep patiënten”.