Vijf FHML-onderzoekers ontvangen Veni-beurs
Met de Veni kunnen onderzoekers de komende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen. De beurs richt zich op onderzoekers die recent gepromoveerd zijn. Iedere onderzoeker ontvangt maximaal 320.000 euro.
Hartbevingen: hartgeluiden als vroege waarschuwing bij hartfalen
Waarom maakt het hart zijn “lub-dub”-geluiden, en zeggen deze iets over hoe goed het hart werkt? Dat gaat Luo Hongxing (CARIM) onderzoeken. Met metingen uit dieronderzoek, echo-techniek die kleine trillingsgolven in de hartspier volgt en digitale stethoscoopopnames koppelt hij in zijn onderzoek geluidskenmerken aan de stijfheid van de hartspier. Daarna wordt een smartphone-systeem ontwikkeld waarmee patiënten thuis korte opnames maken, zodat verslechtering van hartfalen mogelijk al ongeveer een week eerder wordt gesignaleerd.
Brein-computertechnologie voor mensen met bewegingsbeperkingen
Brein-computertechnologie meet hersenactiviteit en vertaalt het naar computerinstructies om hulpapparaten te besturen. Zo kan de bewegingsfunctie worden hersteld van mensen die (een deel van) hun vermogen om te bewegen zijn verloren. Dit project van Maarten Ottenhoff (MHeNs) ontwikkelt een nieuw type brein-computertechnologie dat gebruikmaakt van een fundamenteel ander hersensignaal. In plaats van te denken ‘beweeg mijn hand naar voren’, denken gebruikers aan wat ze willen bereiken: ‘neem een hap van deze appel’. Op deze manier wordt brein-computertechnologie beschikbaar voor mensen met bewegingsbeperkingen door schade aan de hersenschors.
De hersenen weer aan de praat krijgen bij Alzheimer
Bij de ziekte van Alzheimer raken niet alleen zenuwcellen beschadigd, maar ook myeline, de isolatielaag die zorgt voor snelle en efficiënte communicatie in de hersenen. Deze laag kan worden hersteld, maar dit natuurlijke herstel werkt onvoldoende bij de ziekte van Alzheimer. Dit onderzoek van Melissa Schepers (MHeNs) richt zich op het activeren van herstelprocessen in menselijke hersencellen die myeline aanmaken. Door te onderzoeken welke signalen deze cellen aanzetten tot rijping en herstel, worden nieuwe manieren gezocht om herstel van myeline te stimuleren en hersenfuncties beter te ondersteunen.
Het brein reinigen: de invloed van de overgang op Alzheimer-risico
De ziekte van Alzheimer, de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland, treft vrouwen onevenredig vaak. Vrouwen vormen twee derde van alle patiënten. Dit risico stijgt na een vroege overgang, wanneer de menstruatie stopt en hormoonspiegels sterk dalen. Merel van der Thiel (MHeNs) onderzoekt hoe hormonale veranderingen tijdens de overgang het hersenvermogen beïnvloeden om afvalstoffen af te voeren die verband houden met de ontwikkeling van Alzheimer. Met geavanceerde hersenscans volgt zij vroege veranderingen in deze afvalverwijdering en de invloed op dementierisico. De resultaten kunnen vrouwen met een hoger risico vroegtijdig identificeren en gepersonaliseerde behandelingen mogelijk maken.
Waarom kanker spierverlies veroorzaakt
Veel mensen met longkanker verliezen ongewenst spiermassa, wat dagelijkse activiteiten bemoeilijkt en kankerbehandelingen minder effectief kan maken. Dit project van Wouter van de Worp (NUTRIM) onderzoekt hoe tumoren stofjes afgeven aan het bloed die de spieren bereiken en daar spierafbraak veroorzaken. Met behulp van innovatieve modellen en technieken wordt in kaart gebracht welke tumorafgeleide stofjes hier direct verantwoordelijk voor zijn. Deze kennis vormt de basis voor toekomstige behandelingen die spierkracht behouden en de kwaliteit van leven van kankerpatiënten verbeteren.