Een bypass-operatie is voor hartchirurgen de meest voorkomende operatie. Dus Aloys Beelen (67) ging in april vol vertrouwen onder het mes. Binnen een week verwachtte hij weer thuis te zijn. Zijn operatie verliep inderdaad goed. Maar door een serie van ernstige complicaties lag hij vervolgens ruim twee maanden op de ic. Het zag er slecht voor hem uit. Maar zijn artsen, Bart Maesen en Sam Heuts gaven hem niet op en beloofden Aloys en zijn vrouw Yvonne dat ze samen een ijsje gingen eten zodra hij weer het ziekenhuis uit zou lopen. Eind september werd die belofte ingelost in een Belgische ijssalon.
Na zijn operatie werd Aloys uit voorzorg die avond in slaap gehouden omdat hij onrustig was en een lage bloeddruk had. Vroeg in de ochtend kreeg hij opeens een hartstilstand en moest hij gereanimeerd worden. Meteen werd hij opnieuw geopereerd. Hij kreeg een nieuwe bypass en werd aan de hart-longmachine gelegd. “Dat was schrikken”, kijkt Yvonne Beelen terug. “Maar die dag beseften onze dochter en ik nog niet eens hoe slecht het werkelijk met hem ging. Dr. Maesen legde ons uit dat in Aloys’ bloed zoveel verzuring was ontstaan dat hij binnen een paar uur zou kunnen overlijden. We moesten de familie maar laten komen om afscheid te nemen.”
Nieuwe complicaties
Gelukkig daalden Aloys’ bloedwaardes toch weer en was het levensgevaar geweken. De hart-longmachine werd weer afgekoppeld. In de volgende dagen werd hij uit zijn kunstmatige coma gehaald en bleek dat er gelukkig geen hersenschade was ontstaan door de hartstilstand. Dr. Maesen, cardiothoracaal chirurg en dr. Heuts, cardiothoracaal chirurg in opleiding, hadden het vertrouwen dat het allemaal goed zou komen. Maar opnieuw volgden ernstige complicaties. Aloys’ lichaam hield zoveel vocht vast dat dr. Heuts besloot een drain te plaatsen, waarbij helaas een bloeding ontstond. Opnieuw was Aloys in levensgevaar.
Maar liefst 11 weken lang volgden complicaties elkaar op. Aloys kampte steeds weer met infecties en bloedstolsels die operatief verwijderd moesten worden. 8 keer lag hij op de operatietafel. Het was slopend voor Aloys: “Ik was vaak verward en had hallucinaties. Pas na 8 weken was ik zover bij bewustzijn dat ik me daarvan dingen herinner. Zoals een bloeding in mijn borst en longen, en mensen die rond mijn bed stonden te overleggen wat te doen. Dr. Maesen en dr. Heuts bleven er steeds voor gaan, maar alles wat ze ook probeerden werkte uiteindelijk niet meer. Tot ze besloten eens af te wachten wat het lichaam zelf zou doen. En toen ging het opeens steeds beter.”
Waterijs
Yvonne was blij toen de beademingstube uit Aloys’ keel ging. “Hij mocht in eerste instantie alleen een waterijsje tegen de dorst. Aloys vertelde dat hij zin had in een bepaald bruin ijs ‘van vroeger’. Daarop beloofden zijn artsen dat ze samen ijs zouden gaan eten als Aloys weer zelf het ziekenhuis uit kon lopen. Het werd ons vaste grapje. Toen de laatste infectie aan zijn borstbeen eindelijk minder werd, verhuisde Aloys van de ic naar de verpleegafdeling en mocht hij uiteindelijk revalideren bij Adelante en naar huis. Het was voor ons een zware tijd geweest, maar de artsen hebben ons altijd alles eerlijk verteld. Hoe vreselijk de berichten soms ook waren. Die betrokkenheid voelde goed. Dr. Heuts straalt altijd zoveel positiviteit uit en dr. Maesen kwam zelfs op een vrije dag nog even kijken hoe het ging. We konden sowieso altijd bellen naar de artsen op de ic. Je was niet alleen maar een patiënt. Zelfs de belofte van dat ijsje zijn ze nagekomen. Dr. Maesen kende de eigenaren van die ijssalon in Riemst omdat die zelf ook hartpatiënt zijn. Het was voor ons best een emotionele middag, maar ook heel fijn. Op de kritieke momenten op de ic twijfelden sommige teamleden wel eens of het nog zin had om door te behandelen. Maar deze twee helden en het hele team van ic F3 hebben ons nooit losgelaten. En daar zijn we ongelooflijk dankbaar voor.”
Het was voor ons een zware tijd geweest, maar de artsen hebben ons altijd alles eerlijk verteld. Hoe vreselijk de berichten soms ook waren. Die betrokkenheid voelde goed.
Wat is cardiothoracale chirurgie?
Cardiothoracaal chirurgen opereren het hart, de grote bloedvaten en de longen. Zij worden in de volksmond ook hartchirurg genoemd. De afdeling cardiothoracale chirurgie is een van de pijlers van het Maastricht Hart+Vaat Centrum in het Maastricht UMC+. Het team verricht meer dan 1.300 operaties per jaar.
Bart Maesen en Sam Heuts: we willen ondersteunende mensendokters zijn
Ervaringsdeskundigen
Annemie Lysens, de eigenaresse van IJssalon Lysens, en haar man ondergingen ook beiden een grote hartoperatie: 'het was bijzonder om meneer en mevrouw Beelen en de chirurgen te ontvangen in onze ijssalon. We spraken over de impact van een hartoperatie. Ook voor ons was het een leerzame middag'.
Chirurgen:
Als arts ben je er niet alleen voor de behandeling van een patiënt in een bed”, vindt cardiothoracaal chirurg dr. Bart Maesen. “Mijn collega Sam Heuts en ik hebben allebei een sterke behoefte om mensendokters te zijn; eerlijk en ondersteunend tegenover de patiënt en zijn familie. Zelfs voor Sam als hartchirurg in opleiding was de bypass van Aloys Beelen een routineoperatie die hij prima uitvoerde onder mijn supervisie. Toevallig had ik zelf dienst op de ic toen Aloys gereanimeerd moest worden. We hebben nooit kunnen ontdekken waardoor deze hartstilstand veroorzaakt werd. Dat het opnieuw mis ging toen Sam de drain moest inbrengen was ook pure pech. Evenals alle volgende complicaties. Aloys en Yvonne hadden Sam en mij daarbij als vertrouwenspersonen nodig. Op dagen dat het goed ging kwamen we dagelijks een keer langs. Als het niet goed ging, kwamen we twee keer per dag en waren we ook eerlijk over de situatie. De warmte en humor van dit echtpaar maakte het voor ons ook makkelijker om open over alles te praten. Dat we uiteindelijk samen dat beloofde ijsje gingen eten was dan ook vanzelfsprekend. In mijn favoriete ijssalon hadden ze ook een fijn gesprek met de eigenaren van die ijssalon, die uit eigen ervaring wisten welke impact een hartoperatie heeft.”
Juiste keuzes maken
Sam Heuts trok het zich persoonlijk erg aan dat het bij Aloys twee keer mis ging nadat hij hem geopereerd had. “Ik vind het belangrijk om altijd een band te hebben met mijn patiënten, maar dan komt het wel extra hard bij je aan als er zulke ernstige complicaties ontstaan. Je moet dan steeds weer zware gesprekken voeren met de patiënt en zijn familie.”
“Opereren is bij hartchirurgie nog de kleinste uitdaging”, stelt Bart. “De moeilijkheid zit in het maken van de juiste keuzes over wel of niet en hoe behandelen. Je moet creatief zijn in het oplossen van ongeplande situaties. Pas achteraf weet je of een beslissing juist was. Dat je vaak onverwacht hele lastige beslissingen moet nemen, is een zware verantwoordelijkheid, zeker voor artsen in opleiding, zoals Sam.”
Vechten voor je patiënt
“Maar zelfs als iemands situatie uitzichtloos lijkt, blijft herstel mogelijk.” Die les wil Sam meenemen na deze ervaring. “Al moet je als hartchirurg de kansen ook kunnen relativeren. Soms moet je als team gewoon vechten voor je patient, zodat je weet dat je er alles aan gedaan hebt. Dan is het geweldig om te zien dat iemand als Aloys zijn leven teruggekregen heeft. En is het mooi om ook een keer iets leuks met elkaar te kunnen doen. Zoals samen een ijsje eten en eens op een relaxte manier met elkaar praten.”