Nieuwe standaard in Maastricht UMC+: Patiënten lopen voortaan zelf tot in de operatiekamer
Steeds meer mensen die geopereerd gaan worden, mogen binnen het Maastricht UMC+ zelf tot in de operatiekamer lopen. Ze hoeven dus pas op de operatietafel te gaan liggen. “Je voelt je tot dan minder patiënt en hebt meer het gevoel van controle”, stelt darmkankerchirurg Tim Lubbers die dit idee hier lanceerde. “Deze nieuwe procedure ‘Lopend naar de OK’ blijkt ook positief uit te werken ná de operatie. We verwachten zelfs dat je weer eerder op de been bent.”
Tot voor kort werden de patiënten van Tim Lubbers meestal de avond vóór hun darmoperatie opgenomen. “Maar behalve wat verzorging gebeurde er verder niets tot aan de operatie. Ik vond dat dit efficiënter kon. Die extra opnamedag is in de meeste gevallen overbodig en voor de patiënt is het ook fijner als die tot aan de operatie gewoon in zijn eigen omgeving kan blijven."
Korter in het ziekenhuisbed
De meeste patiënten komen op Tims afdeling ‘gezond’ en lopend binnen. “Als je dan gelijk als patiënt in een bed gelegd en rondgereden wordt, ga je je vanzelf al kwetsbaar voelen. Het is veel fijner als je zo veel mogelijk actief betrokken wordt bij je behandeling. Zo kort mogelijk in bed liggen geeft ook een positieve boost aan je herstel ná de operatie. De eerste patiënten met darmkanker die we gevraagd hebben om aan het experiment ‘Lopend naar de OK’ mee te werken, vonden het echt fijn om onder begeleiding van hun chirurg in hun eigen badjas naar de operatiekamer te mogen lopen. Je maakt dan ook wat makkelijker een luchtig praatje, in plaats van dat je je in een bed zorgen ligt te maken over wat komen gaat.”
Inmiddels lopen patiënten voor allerlei andere operaties zelf naar de operatiekamer. Een verrassend positief effect is dat veel van deze patiënten nu al op de uitslaapkamer beginnen met bewegen. “Er gaat nog een beperkte verbouwing plaatsvinden om de wachtruimte op de Nuchtere Opname Afdeling (NOA) voor patiënten én hun begeleider aan te passen. Maar begin 2026 zal 80% van de 16.000 jaarlijkse operatiepatiënten zelf naar de operatiekamers van het MUMC+ lopen”, verwacht Lubbers. “Alle kennis en de ervaringen die we hiermee opdoen kunnen we weer delen met ziekenhuizen in de regio en in de rest van het land.”
Veel fijner voor patiënten
“Ik ben enthousiast over deze nieuwe procedure omdat dit gewoon fijner is voor de patiënt”, zegt Noud Peppelenbosch. Als Medisch Hoofd Operatieve zorg is hij vooral betrokken bij het logistieke deel van deze nieuwe loop-procedure:
“Samen met het Hoofd van de Recovery ben ik eerst letterlijk de route van de patiënt gaan lopen om te kijken wat er op de verschillende plekken precies gebeurt. Dan ga je bedenken welke aanpassingen nodig zijn. Waar kan de patiënt zich straks gaan omkleden? Waar laat hij zijn kleding en telefoon? Waar komen de kluisjes? Hoe controleer je zijn polsbandje op de verschillende plekken? Wie regelt dat? Wat is mogelijk en wat onmogelijk? Een van de eerste keren liep ik met een patiënt van Tim mee. Heel bijzonder om te ervaren dat zo’n man dan met een grote smile op zijn gezicht naar de operatiekamer loopt, in plaats van gespannen afwachtend in bed te liggen. Zó mooi om te zien!”
Meer persoonlijk contact
Onderzoeker Ise van Gool van Universiteit Maastricht vroeg de eerste mensen die op deze manier naar hun darmoperatie gingen naar hun beleving hiervan: “Ze vinden het fijn dat ze niet als ziek werden bestempeld, maar dat er in hun lichaam iets zat dat eruit moest. Ze wisten precies waar ze zich op de operatiedag moesten melden en vonden het voorbereidende proces prettig verlopen. Dat je nu zelfs tot aan de operatiekamer een familielid of vriend(in) mee mag nemen wordt ook als extra fijn en rustgevend ervaren. Samen lopen naar de OK geeft ook een stukje afleiding van de spanning voor de operatie. De meeste mensen vinden het interessant om de operatiekamer te zien en krijgen daar nog wat uitleg als ze dat willen. Sommigen willen liever niet alles weten, en dat is natuurlijk ook prima. Alle ondervraagde patiënten voelden zich meer betrokken bij hun behandeling en vonden het contact met de arts en medewerkers heel persoonlijk. Heel anders dan dat iedereen alleen als een gezicht boven je bed verschijnt.”
Loes Berghmans:
'Ik kijk met een positief gevoel terug op mijn operaties'
Loes Berghmans (67) was een van de eerste patiënten die vorig jaar in het Maastricht UMC+ zelf naar de operatiekamer liep. “Vorig jaar moest ik een buikoperatie ondergaan. Tot mijn verbazing vroegen ze mij een badjas en slippers van thuis mee te nemen omdat ik zelf naar de operatiekamer zou lopen. Ik kon mij toen niet voorstellen dat dit een verschil zou maken.”
Die eerste keer werd Loes nog de avond voor de operatie opgenomen. “Lopend met mijn badjas en slippers over de gang had ik die morgen het gevoel alsof ik lekker naar de sauna zou gaan, in plaats van naar mijn operatie. Dat mijn arts met me meeliep en we een praatje maakten, vond ik heel bijzonder. Heel anders dan dat de arts in de operatiekamer kijkend boven zijn mondkapje vraagt hoe het met je gaat. Nu was er meer tijd voor persoonlijk contact en zag je opeens de mens achter de chirurg. Dat gaf mij direct veel vertrouwen en meer een gevoel van gelijkheid.
Saunagevoel
In de operatiekamer mocht ik op een stoel toekijken hoe alles voorbereid werd. Er was alle ruimte om nog vragen te stellen en uiteindelijk vroegen ze mij om zelf op de operatietafel te gaan liggen. Bij het wakker worden uit de narcose had ik nog altijd dat saunagevoel, waardoor ik nog altijd positief op de operatie terugkijk. Later heb ik op deze manier nog twee operaties ondergaan en dat positieve was er iedere keer."
"Dit jaar moest ik voor een operatie in een ander ziekenhuis opgenomen worden. Daar werkten ze nog op de traditionele manier en dat maakte voor mij een groot verschil. Terwijl ik in een bed lag te wachten op de operatie, kwamen er bij mij allerlei vervelende emoties uit het verleden terug. Vooral over de paniek en eenzaamheid die ik ooit op de IC had gevoeld, nadat mijn man naar huis was gegaan. De medewerkers daar waren heel lief en kwamen af en toe bij me kijken, maar het gevoel was in groot contrast met mijn drie operatie-ervaringen van vorig jaar in Maastricht. Bij mijn tweede en derde operatie in Maastricht werd ik pas op de dag van de operatie opgenomen. Mijn man bleef bij me tot aan de operatiekamer. Ook voor hem was dat heel fijn. En als patiënt ben je dan niet zo alleen. Als je op een stoel wacht, kun je bijvoorbeeld ook nog even naar de wc. Dat durf je niet meer als je eenmaal in je bed ligt voor de operatie. Al die dingen bij elkaar geven je als patiënt meer gevoel van vrijheid, zeggenschap en controle.”