Verhaal | 6 november 2019

Protonentherapie: "Het is net sciencefiction"

radiotherapeut-oncoloog Maaike Berbéeradiotherapeut-oncoloog Maaike BerbéeProtonentherapie zorgt door een precisiebestraling voor minimale schade rondom de tumor en verbetert de kwaliteit van leven. Tanja Vertommen onderging als een van de eerste patiënten deze innovatieve behandeling bij Maastro in Maastricht. "Nu heb ik zoiets van: ik wil leven, ieder uur, iedere minuut, en niet een beetje."

In het vroege voorjaar van 2019 werd bij Tanja Vertommen borstkanker geconstateerd. "Ik was in shock, verdrietig en boos. Je denkt bij het woord 'kanker' automatisch aan doodgaan. Dan komt alles voorbij. Ik heb thuis twee dochters. Wat nou als ik er niet meer ben? Maar daarna kwam algauw de wil om de behandeling te doorstaan, zodat het kans van slagen heeft." Het betrof een borsttumor met uitzaaiingen in de schildwacht- of poortwachterklier. Tanja werd geopereerd, kreeg chemokuren. Terugkijkend zegt zij hierover: "een nare periode waarin ik me steeds zwakker voelde worden". Toen kwam de bestraling. Aanvankelijk was het plan de reguliere bestraling, maar tijdens het maken van het bestralingsplan werd duidelijk dat zij in aanmerking kwam voor protonentherapie. Dat is sinds kort een nieuwe behandelmethode bij Maastro Protonentherapie, waarin Maastricht UMC+ participeert. Er bestond bij haar namelijk een verhoogd risico op ernstige hartschade als gevolg van de bestraling.

mijn leven stond stil...

Verrassingsfeestje

Het voornaamste voordeel van protonentherapie is dat door precisiebestraling meer gezond weefsel wordt gespaard, legt haar behandelaar radiotherapeut-oncoloog Maaike Berbée uit. "De winst is dat het de kans op bijwerkingen op de lange termijn vermindert en dus de kwaliteit van leven verbetert. In het geval van Tanja houdt dit een lager risico in op een hartaanval of ernstige hartschade." Protonentherapie vergroot níet de kans op genezing. Praktische nadelen zijn er ook. Berbée: "De behandeling duurt vrij lang, soms wel 45 minuten. Al verwacht ik dat dit in de toekomst korter zal worden." Doodeng vond Tanja de eerste bestraling met protonen. "Je stapt een futuristische ruimte met vreemde apparaten binnen, waarbij je continu een dreunend geluid hoort. Het is net sciencefiction. Ik moest op een robotarm gaan liggen die vervolgens begon te draaien. Dat bed was erg hard en omdat er allerlei bestralingslijnen op je lichaam zijn getekend, mag je niet bewegen." Tanja werd vijftien keer bestraald. "De laatste keer was toevallig de dag dat ik 50 jaar werd. Toen heeft mijn dochter een verrassingsfeestje georganiseerd."

Maaike Berbée en Tanja Vertommen

Respectvol

Volgens radiotherapeut-oncoloog Berbée levert protonentherapie - weliswaar voor een betrekkelijk kleine patiëntengroep - veel winst op. Momenteel komen patiënten met neurologische tumoren en tumoren in long, borst en het hoofd-halsgebied in aanmerking, die een verhoogd risico hebben op bepaalde bijwerkingen bij een reguliere bestraling. "We proberen via allerlei technieken de protonentherapie voor nog meer tumoren in te zetten, bijvoorbeeld door diepe inademing te oefenen met de patiënt. Tumoren die bewegen zijn nog wel moeilijk."

Met Tanja gaat het goed. Zo kort na de behandeling heeft ze nog wel last van vermoeidheid en huidproblemen. Ze complimenteert de medewerkers van Maastro. "Ze gaan enorm respectvol met patiënten om en doen er alles aan om het je zo prettig mogelijk te laten hebben. Dat heeft mij heel goed gedaan." Nu vindt zij het tijd om de draad weer op te pakken. "Mijn leven stond stil. Alles stond in het teken van behandelen en herstellen. Nu heb ik zoiets van: ik wil leven, ieder uur, iedere minuut, en niet een beetje. Dat is het positieve dat ik haal uit wat ik heb meegemaakt."