Verhaal | 29 mei 2020

'Ziekenhuis en faculteit hebben elkaar veel te bieden'

Annemie Schols, de nieuwe decaan en vicevoorzitter van de raad van bestuur, is vooral een verbinder

Per 1 juni volgt NUTRIM-directeur Annemie Schols Albert Scherpbier op als decaan van faculteit FHML. In die hoedanigheid is prof. dr. ir. Schols per definitie ook de nieuwe vicevoorzitter van de raad van bestuur van het Maastricht UMC+. Hoe ziet zij haar rol in die nieuwe functie? Een verkenning.

Annemie Schols"Welke rol ik ga spelen in de verdere integratie van het MUMC+ en de faculteit? Ik heb voor mezelf een analyse gemaakt van belangrijke zaken om op te pakken. Naast een integrale verantwoording voor de faculteit zal ik me binnen de raad van bestuur van het Maastricht UMC+ specifiek richten op onderzoeks-integratie en internationalisering. Er valt nog winst te halen in het vormgeven en uitdragen van thema's die de individuele onderzoeksscholen verbinden en overstijgen. Bijvoorbeeld op het gebied van leefstijl en leefomgeving heeft Maastricht een nationaal onderscheidend profiel dat ons nog meer een eigen smoel kan geven. Niet als individueel onderzoeker of vanuit één onderzoeksinstelling, maar door onze krachten te bundelen. Daarom willen wij de Schools ook niet een-op-een koppelen aan de nieuwe zorgcentra. De onderzoeksschool GROW, om maar een voorbeeld te geven, biedt niet alleen wat voor het Oncologiecentrum maar ook voor andere centra. En oncologisch onderzoek wordt óók gedaan binnen NUTRIM. Er zijn met andere woorden veel meer dwarsverbanden te leggen tussen de onderzoeksinstellingen onderling en samen met de zorgcentra. Dat sluit niet een-op-een op elkaar aan, en dat moet je ook niet willen."

Verbinding
"Verder zie ik voor mezelf een rol in het verder uitdragen van het onderscheidende van onze faculteit ten opzichte van andere umc's. FHML staat niet alleen voor geneeskunde, maar ook voor gezondheid en levenswetenschappen. En dan hebben we nog het voordeel dat we al mooie samenwerkingen hebben met de faculteit Psychologie en Neurowetenschappen en zijn er eveneens al diverse haakjes voor verbinding met de jonge Faculty of Science and Engineering. Hier op de Health campus in Randwyck kunnen we gemakkelijk bij elkaar binnenlopen. Daar gaan we nog meer gebruik van maken."

Schols zoekt het vooral in de kansen die er liggen. Ziekenhuis en faculteit hebben elkaar veel te bieden, is haar stelling. Vanuit dat perspectief wil ze werken aan het academisch profiel, internationaal onderscheidend zijn en dat vervolgens ook uitdragen. Concreet wil ze zich daarbij in ieder geval richten op de zaken waar ze ook direct invloed op heeft. Bijna vijftien jaar lang is ze wetenschappelijk directeur geweest van NUTRIM. Bovendien kan ze putten uit een rijke kennis van en ervaring met het hele Maastrichtse medische Umfeld. Door haar jarenlange carrière in verschillende functies kent ze de organisatie van het Maastricht UMC+ van binnenuit. Bovendien schuwt ze het niet om gebruik te maken van persoonlijke ervaringen. "Ik vind dat onderdeel van leiderschap. Het helpt als je kunt reflecteren vanuit eigen ervaringen. Als het van toegevoegde waarde is, zal ik die eigen ervaringen dus zeker inzetten."

"We wilden letterlijk en figuurlijk de muurtjes slechten, en de gelegenheid creëren voor meer verbinding en samenwerking."

Stijl van leidinggeven
Nu we het toch over leiderschap hebben: welke stijl van leidinggeven heeft de nieuwe decaan? Schols gaat terug naar het verleden om tot een antwoord te komen: "Mijn leerstoel in 2004 had als titel 'In beweging door verbinding'. Multidisciplinair samenwerken was en is mijn credo, dat is het binnen NUTRIM ook altijd geweest, en dat zal het ook zijn voor mijn rol als decaan. Het past bij mij als wetenschapper, maar het past ook bij mijn leiderschapsstijl. De professionals/experts op tijd ergens bij betrekken, opties overwegen, keuzes maken en die keuzes dan vervolgens ook daadkrachtig uitvoeren. Heldere communicatie en consistent zijn én met elkaar in gesprek blijven vanuit de verschillende perspectieven."

"Natuurlijk is het mijn verantwoordelijkheid als bestuurder dat processen goed lopen. Maar voor een belangrijk deel betekent dat delegeren en ervoor zorgen dat de goede mensen op de goede plaats zitten. Mensen vooral laten doen waar ze goed in zijn en waar ze plezier uit halen."

Nieuwe unit
Schols wil nadrukkelijk investeren in een verdere integratie van het klinisch-wetenschappelijk onderzoek. Ze is opgetogen dat ze als NUTRIM-directeur op de valreep in 2020 nog een spiksplinternieuwe Clinical Research Unit (CRU) kan aankondigen. De CRU is het resultaat van een voorbeeldige samenwerking tussen diverse klinische afdelingen binnen NUTRIM. Het betreft de verbouwing en inrichting van patiëntgebonden onderzoeksfaciliteiten binnen de muren van het ziekenhuis, de zogenoemde Y-factoren. De sloop van de huidige faciliteiten, die verouderd zijn, start in juni, en de nieuwe CRU wordt aan het einde van het jaar opgeleverd, zo is de bedoeling. Die verbouwing is welhaast symbolisch voor haar visie op het aanstaande decanaat. De Y-factoren op niveau 2, centraal in het ziekenhuis, bestonden tot nu toe voornamelijk uit gescheiden ruimtes, 'hokjes', voor de verschillende medische disciplines. Schols legt uit waarom het tijd werd voor een verbouwing: "We wilden letterlijk en figuurlijk de muurtjes slechten, en de gelegenheid creëren voor meer verbinding en samenwerking. De beschikbare metingen kunnen voor veel patiënten belangrijke aanvullende informatie bieden en behulpzaam zijn voor de zorgverleners in de selectie en evaluatie van op maat gesneden behandelingen. De CRU is straks een open faciliteit, dus niet alleen voor NUTRIM-onderzoekers, maar voor het hele ziekenhuis".

Annemie Schols zet samen met NUTRIM UHD-er Harry Gosker de sloophamer in de oude Y-factor

Project PROOF
"Het ziekenhuis neemt de kosten van de verbouwing, zo'n twee miljoen euro, voor zijn rekening. Voor de aanschaf van de benodigde apparatuur hebben we een Europese subsidie verworven, ondersteund door de Provincie Limburg en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Deze subsidie is gekoppeld aan het project PROOF, bedoeld om voedingsoplossingen te bedenken voor kwetsbare groepen en patiënten. De partners binnen PROOF – wetenschappers, zorgverleners, patiënten en bedrijfsleven - hebben daarbij gekozen voor twee thema's die in de huidige Corona-crisis vol in de belangstelling staan: 1. verstoringen in de stofwisseling en het smaakprofiel bij longziekten en 2. verlies en vertraagd herstel van spiermassa bij ouderen en chronisch zieken."

Innovatieplatform
De Europese (Interreg-)subsidie is in eerste instantie bedoeld voor een 'state of the art' inrichting van de onderzoeksfaciliteit nadat er eerst een grondige verbouwing heeft plaatsgevonden. De unit is in zijn huidige vorm verouderd en voldoet niet meer aan de eisen van patiëntvriendelijkheid. Concreet zal er na de verbouwing een innovatieplatform gerealiseerd worden voor meer invasieve onderzoeken, zoals weefselafname en bijvoorbeeld het via een infuus toedienen van zogenoemde stabiele isotopen om inzicht te krijgen in ontregelde stofwisselingsprocessen bij patiënten. Er komen testruimtes voor bewegingsonderzoek en -begeleiding, en meerdere ruimtes waarin onderzoekers terecht kunnen met hun eigen, mobiele onderzoeksapparatuur. Bovendien zal de nieuwe onderzoeksfaciliteit gebruik gaan maken van een nieuwe glazen cabine, die door Maastricht Instruments is ontwikkeld en waarbij de energiehuishouding op een patiëntvriendelijke manier, voor een langere periode en onder verschillende omstandigheden kan worden gemeten.

Het project PROOF is een publiek-private samenwerking tussen het Maastricht UMC+, de Universiteit Maastricht, de campus van Brightlands in Venlo, de agrofoodbusiness in Venlo, en partners uit West-Vlaanderen, zoals onderzoeksinstellingen, ontwikkelingsmaatschappijen en de diepvriesindustrie uit die regio. De Europese Interregsubsidie voor het project bedraagt in totaal 4,3 miljoen euro, waarvan 1,5 miljoen euro in Maastricht landt.

Personalia
Annemie Schols (58 jaar) werd geboren in het Limburgse Beek, maar groeide op in Eersel (Noord-Brabant). Ze studeerde in Wageningen, deels in Maastricht en in Zweden om zich te specialiseren in klinische voeding, en promoveerde in 1991 aan de Universiteit Maastricht op onderzoek naar de relatie tussen voeding en longziekten. Sinds 2004 is ze hoogleraar Voeding en Metabolisme bij Chronische Ziekten en sinds 2006 directeur van onderzoeksschool NUTRIM.  

Schols woont in Maastricht, is getrouwd en heeft twee dochters (Thecla: 27 en Lotte: 25). In haar vrije tijd mag ze graag tennissen, genieten van de natuur en zich verrijken met kunst en cultuur. Ze is zeer gefascineerd door de Japanse cultuur, maar probeert ook zo goed mogelijk op de hoogte te blijven van de studenten-scene in Maastricht. Europa verkent ze tijdens zomervakanties bij voorkeur op de fiets.