Voeding en dieet

Dieetbegeleiding

 Op deze pagina vindt u informatie over dieetbegeleiding tijdens en na uw opname in het ziekenhuis.
 

Dieetbegeleiding tijdens uw opname

Een opname in het ziekenhuis betekent voor de meeste mensen een grote verandering. Niet alleen wat betreft omgeving en gezondheid, maar ook wat voeding betreft. Als er tijdens de opname belangrijke veranderingen in de voeding plaats moeten vinden, dan gebeurt dat in samenspraak met een diëtist en de behandelend arts.
 

Ondervoeding

De voedingstoestand van een gezond persoon wordt bepaald door de mate waarin die persoon gevoed is, zowel qua hoeveelheid als de samenstelling van de voeding. De voedingstoestand is ook van invloed op het herstel van ziekte. Ondervoeding als gevolg van ziekte heet klinische depletie. Een tekort aan voedingsstoffen is slechts in uitzonderlijke gevallen (bijv. bij anorexia nervosa) de enige oorzaak van ondervoeding. Het verlies van lichaamsgewicht wordt bij ziekenhuispatiënten met name veroorzaakt door de invloed van de ziekte en weinig activiteit, of door een verhoogde behoefte aan voedingsstoffen door de ziekte. Dit kan ook voorkomen als iemand wel gewoon kan eten.
 

Screening op ondervoeding

Bij uw opname in het MUMC+ vult de verpleging onder andere een korte vragenlijst in die betrekking heeft op uw gewicht, gewichtsverloop en uw eetlust. Ook wordt u wekelijks gewogen. Hiermee wordt ingeschat of u risico loopt ondervoed te raken.  Als uit de screening blijkt dat u dit risico loopt, wordt direct een diëtist ingeschakeld. Zij zal dan samen met u en uw behandelend arts een plan opstellen om de voedingstoestand te verbeteren.

 

Verzoek inzet diëtetiek

De diëtist heeft specifieke kennis over voeding. Dieetaanpassingen waarmee u in de thuissituatie al bekend was, kunnen ook in het ziekenhuis voor u geregeld worden. U kunt dit doorgeven aan de verpleging tijdens het opnamegesprek.  Uw behandelend arts besluit of er een diëtist bij u langs moet komen. Dit kan ook op uw eigen aanvraag of op advies van de verpleging. De diëtist komt langs als uw voeding aangepast moet worden in verband met uw ziekte of wanneer het van belang is dat uw voedingstoestand in kaart wordt gebracht. De diëtist weet welke producten er in het ziekenhuisassortiment aanwezig zijn en welke van deze producten geschikt zijn voor uw dieet en vergelijkbaar zijn met de producten die u thuis gebruikt.
 

Uw voedselkeuze bepaalt u zelf

Door dagelijks een formulier 'Individueel Keuze Menu' (IKM) in te vullen, eventueel met hulp van de verpleging en de voedingsconsulent, bepaalt u zelf wat u de volgende dag wilt eten. De keuzemogelijkheden op dit formulier zijn aangepast aan uw dieet.
 

  

In sommige gevallen is het noodzakelijk om voeding op een andere wijze  te gebruiken, omdat normaal eten niet mogelijk is. Dit kan gebeuren via een sonde; een dun slangetje waardoor u gevoed kunt worden met zogeheten enterale voeding, oftewel sondevoeding. Een tweede mogelijkheid is parenterale voeding. Hierbij wordt de voeding direct in een bloedvat gebracht. Daarnaast kan u voeding toegediend krijgen via een jejunostomiecatheter. Dit betekent dat kunstmatige voeding via een dun slangetje rechtstreeks in de dunne darm wordt gegeven.  
 

Thuisbegeleiding bij enterale voeding/ sondevoeding

De begeleiding van patiënten die met enterale voeding naar huis gaan heeft een transmuraal karakter. Om optimale voedingszorg te kunnen bieden en de overgang van het ziekenhuis naar thuis vloeiend te laten verlopen, wordt er nauw samengewerkt met de thuiszorg, apotheken en de facilitaire bedrijven. Als u tijdens de opname sondevoeding heeft gehad en deze voeding na uw ontslag ook thuis moet  blijven gebruiken, dan kan de diëtist u daarbij poliklinisch begeleiden. Zij vraagt de sondevoeding en benodigdheden voor u aan bij een facilitair bedrijf waar uw zorgverzekeraar afspraken mee heeft. Een verpleegkundige van dit facilitaire bedrijf geeft u uitleg over het aansluiten en afkoppelen van de sondevoeding en het eventuele gebruik van een voedingspomp. De diëtist begeleidt u verder ten aanzien van het soort en de hoeveelheid van de voeding. Welk facilitair bedrijf uw voeding levert, hangt af  van uw zorgverzekeraar. De diëtist weet welke facilitaire bedrijven zijn aangesloten bij welke zorgverzekeraar. Verschillende facilitaire bedrijven zijn:
Op de website van de Maag-Lever-Darm Stichting kunt u een informatiefolder downloaden over sondevoeding bij u thuis. Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. :
  • Wat is sondevoeding?
  • Wanneer krijgt u sondevoeding en hoelang?
  • Wie zijn er allemaal bij betrokken?
  • Handige checklisten

Thuisbegeleiding bij parenterale voeding

Als patiënten met parenterale voeding of voeding via een jejunostomiecatheter naar huis gaan, blijft het voedingsteam hen begeleiden op de polikliniek. Een verpleegkundige van het voedingstram zorgt ervoor dat er bij u thuis iemand komt (meestal van de thuiszorg) die uw voedingskatheter verzorgt en u helpt met het aan- en afkoppelen van de voeding. Een keer per maand is er op woensdagmiddag een spreekuur waarbij u de dokter, de voedingsverpleegkundige en de diëtist kunt spreken.
 

Een behandeling buiten het Maastricht UMC+

Als er na uw ontslag uit het ziekenhuis geen strikte noodzaak is voor verdere dieetbegeleiding in het MUMC+, of als u liever verder begeleid wordt door een diëtist in uw eigen woonomgeving, wordt u naar een diëtist buiten het Maastricht UMC+ verwezen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij energiebeperkte of cholesterolbeperkte diëten. Denk bijvoorbeeld aan:
  • Dienst Voedingsvoorlichting en Dieetadvisering van een thuiszorgorganisatie;
  • vrijgevestigde diëtisten;
  • diëtisten werkzaam in gezondheidszorginstellingen zoals verpleegklinieken, verzorgingshuizen en revalidatiecentra.
De afdeling Diëtetiek is op de hoogte van verwijsmogelijkheden naar diëtisten in uw regio. Er is regelmatig overleg met de collegae uit de diverse werkvelden. Welke mogelijkheden er zijn, staat onder andere vermeld in ons patiënteninformatieblad Dieetadvies en dieetbegeleiding.Behandelingsmogelijkheden in Limburg.